in, on, at: Zaman ve Yer Edatlarını Karıştırmamanın Kolay Yolu

Türkçede "sabah yedide", "pazartesi günü", "haziranda", "evde" ve "masada" derken hep aynı eki (-de/-da) kullanırız. İngilizcede ise bu ekin karşılığı tek bir kelime değil, üç ayrı edattır: in, on ve at. Hangisinin kullanılacağı, anlattığın zamanın ya da yerin ne kadar "geniş" olduğuna bağlıdır. İngilizce öğrenenlerin en sık takıldığı konulardan biri olmasının nedeni de budur.

Bu yazıda in, on ve at'in zaman ve yer anlatırken nasıl kullanıldığını basit bir kuralla anlatıyoruz. Her kuralın yanında gerçek örnek cümleler var; yazının içindeki iki kısa alıştırmada da doğru edatı seçerek kendini deneyebilirsin.

Akılda kalıcı bir kural: genişten dara

In, on ve at'i bir huni gibi düşün. Huninin en geniş ağzında in, ortasında on, en dar ucunda at vardır:

• in: geniş zaman dilimleri ve içinde bulunulan alanlar (bir ay, bir yıl, bir şehir, bir oda)
• on: belirli günler ve üzerinde bulunulan yüzeyler (pazartesi, doğum günün, masa, duvar)
• at: tam bir an ve belirli bir nokta (saat yedi, gece yarısı, kapı, otobüs durağı)

Bu kural her durumu açıklamaz ama karar veremediğin anların çoğunda doğru edatı bulmana yardım eder.

Zaman edatları

in ayları, yılları, mevsimleri ve günün bölümlerini anlatır: in June, in 1990, in summer, in the morning.

in ayrıca "-den sonra" anlamında da kullanılır: I'll call you in an hour. (Seni bir saat sonra arayacağım.) Bu kullanım Türkçe konuşanlara ilk başta tuhaf gelir, çünkü kelimesi kelimesine "bir saatin içinde" gibi durur.

on günler ve tarihlerle kullanılır: on Monday, on March 15th, on my birthday.

at saatlerle ve kısa, belirli anlarla kullanılır: at 7 AM, at noon, at midnight, at the moment.

Şimdi sıra sende: zaman edatları

Yazıdaki ifadelerle 6 soruda boşluğa doğru seçeneği yerleştir.

Alıştırmayı oynamak için tarayıcında JavaScript'i aç ya da Edatlar › Zaman edatları (in / on / at) alıştırmalarına git.

Yer edatları

Yer anlatırken de aynı mantık geçerlidir.

in bir şeyin içinde olduğunu anlatır: kutu, oda, araba, şehir, ülke. in the fridge, in my bag, in Turkey.

on bir yüzeyin üzerinde olduğunu anlatır: masa, duvar, yer, kat. on the table, on the wall, on the second floor.

at belirli bir noktayı ya da bir işin yapıldığı yeri anlatır: kapı, durak, resepsiyon, ev. at the door, at the bus stop, at work.

Şimdi sıra sende: yer edatları

Yazıdaki ifadelerle 6 soruda boşluğa doğru seçeneği yerleştir.

Alıştırmayı oynamak için tarayıcında JavaScript'i aç ya da Edatlar › Yer edatları (in / on / at) alıştırmalarına git.

Üçü bir arada

Gerçek hayatta bu edatlar çoğu zaman aynı cümlede yan yana gelir. Şu cümleye bak:

Türkçede bu cümlede dört kez "-de/-da" ekini kullanırız; İngilizcede ise her biri için ayrı bir karar verilir. Bu yüzden cümle kurarken önce "Bu bir saat mi, gün mü, ay mı?" ya da "Bu bir nokta mı, yüzey mi, iç mekân mı?" diye kendine sormak işe yarar. Birkaç hafta sonra bu soruyu sormana gerek kalmaz; doğru edat kendiliğinden gelir.

Sık yapılan hatalar

• "In the night" demek. Gece için kalıp at night'tır: I study at night. "In the night" yalnızca gecenin içinde olan belirli bir olayı anlatırken kullanılır ve daha seyrektir.
• Günle "in" kullanmak. "Pazartesi" bir gün olduğu için in Monday değil on Monday denir.
• "At home" yerine "in the home" demek. Evde olduğunu söylerken kalıp at home'dur: I'm at home now.
• Toplu taşıma ile arabayı karıştırmak. Otobüste, trende, uçakta on; arabada ve takside in kullanılır.
• "Next" ve "last" ile edat kullanmak. next Monday, last year gibi ifadelerde edat kullanılmaz: I'm traveling next Monday.

Kısa bir tekrar

1. in: ay, yıl, mevsim, günün bölümleri; içinde bulunulan yerler.
2. on: günler, tarihler, özel günler; yüzeyler, katlar, toplu taşıma.
3. at: saatler, gece, kısa anlar; belirli noktalar, ev, iş.

Kuralları okumak işin yarısıdır; kalıcı olması için bol örnekle pratik yapmak gerekir. Zaman edatları alıştırmalarının tamamına aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilir, yer edatlarını da boşluk doldurma bölümünden çalışabilirsin.